8.10.04

Διαπλοκή

Έχει ανάψει και πάλι η συζήτηση περί διαπλοκής, με βαρύγδουπες δηλώσεις και υποσχέσεις για την πάταξη της νοσηρής αυτής αλληλεξάρτησης που ταλανίζει τον τόπο! Δυστυχώς όλα αυτά τα ακούω βερεσέ, διότι:

(1ον) Η «διαπλοκή» είναι μία αδήριτη πραγματικότητα σε όλες τις κοινωνίες και σε όλες τις εποχές, ανεξαρτήτως των μορφών και εντάσεων που λαμβάνει στην εκάστοτε περίπτωση. Μόνο σε ιδεατά συστήματα (όπως στην πλατωνική Πολιτεία), οι έχοντες πολιτική εξουσία δεν εξαρτώνται ή επηρεάζονται από τα οικονομικά συμφέροντα. Παντού στον κόσμο, οι μεγαλο-επιχειρηματίες συνάπτουν συμφωνίες «κάτω από το τραπέζι» με πολιτικούς προς εξυπηρέτηση αμοιβαίων συμφερόντων. Οι αμερικάνοι το λένε lobbying και τα έχουν αναγάγει σε επιστήμη. Εμείς εδώ κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλό μας και έχουμε εφεύρει τον (πραγματικά ευφάνταστο) όρο «διαπλοκή», αποδίδοντας βολικά την ευθύνη για το οποιοδήποτε πρόβλημα σε μία ανόητη και αφελή γενίκευση. Απλά μαθήματα πολιτικού ρεαλισμού.

(2ον) Οι πολιτικοί που καταγγέλλουν τη διαπλοκή παρουσιάζονται ως έντιμοι και αδέκαστοι εθνοσωτήρες, επιθυμώντας συνήθως να ενδυναμώσουν το φιλολαϊκό προφίλ τους και δίχως να έχουν ποτέ την πραγματική πρόθεση να προβούν σε τομές. Άλλωστε –ας μην γελιόμαστε- εάν και εφόσον προχωρούσαν σε τέτοιες τομές και έπλητταν τα επιχειρηματικά συμφέροντα, τότε εκείνα είτε θα αντιδρούσαν κατά του πολιτικού διώκτη τους (και έχουν τον τρόπο να το κάνουν), είτε θα χρεοκοπούσαν (εφόσον όλη τους η δραστηριότητα υποτίθεται ότι βασίζεται σε αυτή καθαυτή τη διαπλοκή), είτε θα αποσύρονταν από τη χώρα προς εύρεση άλλων πιο προσοδοφόρων αγορών. Σε κάθε περίπτωση, το αποτέλεσμα θα ήταν καταστροφικό για την οικονομία της χώρας, με ανυπολόγιστες κοινωνικές συνέπειες (κλείσιμο επιχειρήσεων, απώλεια θέσεων εργασίας κ.λπ.).

Δεν λέω βεβαίως ότι θα πρέπει να αφεθεί η χώρα στη έλεος του επιχειρηματικού καιροσκοπισμού, ούτε βεβαίως υποβαθμίζω τη σημασία της πολιτικής (και ηθικής) ευθύνης της εκάστοτε εξουσίας. Απλώς αντιλαμβάνομαι ότι η αλληλεξάρτηση πολιτικών και επιχειρηματικών κύκλων (με τα media να καταλαμβάνουν δεσπόζουσα θέση στον κοινό τόπο των δύο αυτών) αποτελεί συστημικό χαρακτηριστικό της φιλελεύθερης οικονομίας και επομένως θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως τέτοιο.

1 comments:

Professor H. E. Haralambides είπε...

Πολύ καλό το άρθρο σου για τη διαπλοκή. Σου συστείνω να διαβάσεις το βιβλίο του Galbraith "Το Νέο Βιομηχανικό Κράτος".
Φιλικά
ΗΧ